Bu yaz\u0131y\u0131 okumay\u0131 bitirdi\u011finizde; \u201cstartup nedir?\u201d sorusuna yan\u0131t bulacak,\n\u201cstartup ve giri\u015fimcilik aras\u0131ndaki farklar\u201d hakk\u0131nda bilgi sahibi olacak ve\nd\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerindeki ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f startup projelerini\n\u00f6\u011freneceksiniz.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ngilizce bir terim olan \u201cstartup\u201d dilimize tam olarak \u00e7evrilemeyen ve\nfarkl\u0131 kaynaklarda farkl\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131 olan bir giri\u015fim modelidir. \u0130\u015f\n\u00e7evrelerinde bu terime dair bir\u00e7ok tan\u0131mlama yap\u0131lsa da, en yayg\u0131n tan\u0131m \u201cbir\nihtiyaca y\u00f6nelik kurulan \u015firket ya da proje\u201d \u015feklindedir. 2010 y\u0131l\u0131ndan beri\nyo\u011fun olarak kullan\u0131lan startup i\u015f modelinin de anavatan\u0131 tahmin edece\u011finiz\n\u00fczere Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u00f6nde genel bir kural olmasa da, bir projenin startup olarak\nsay\u0131labilmesi i\u00e7in, iki y\u0131ldan fazla s\u00fcredir piyasada bulunmuyor olmas\u0131\ngerekir. Sonundaki \u201cup\u201d kelimesinden mi kaynaklan\u0131yor bilinmez; startup\n\u015firketlerinin veya projelerinin k\u0131sa vadede ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 beklenir.<\/p>\n\n\n\n
Startup projeler yayg\u0131n olarak teknolojik alanlarda yap\u0131l\u0131r. Zira teknoloji\npiyasas\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn kendini yeniledi\u011finden dolay\u0131, yeni bulu\u015flara a\u00e7\u0131kt\u0131r.\n\u0130cat edilen bir teknoloji de, genelde bir ihtiyaca y\u00f6nelik olaca\u011f\u0131ndan, startup\n\u015fartlar\u0131n\u0131 tam anlam\u0131 ile kar\u015f\u0131lar. Yine de yeni bir ihtiyaca cevap veriyorsa\nya da bir ihtiya\u00e7 yarat\u0131yorsa; farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde ve alanlarda da startup\nprojeler yap\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Yap\u0131s\u0131 itibar\u0131 ile startup proje; ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda ve \u00e7abuk y\u00fckselme\npotansiyelindedir. B\u00f6yle bir fikir buldu\u011funuz anda a\u015fa\u011f\u0131daki ad\u0131mlar\u0131\nizleyerek, startup projenizi hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n
E\u011fer \u00fclkemizden bahsediyorsak, bir startup projeyi fonlamak son derece\nzordur. Zira startup projeler olduk\u00e7a risklidir. Yap\u0131s\u0131 itibar\u0131 ile daha evvel\ndenenmemi\u015f olan, bir nevi yenilik\nh\u00fcviyeti ta\u015f\u0131yan \u00fcr\u00fcn\u00fc piyasaya sundu\u011funuz i\u00e7in, insanlar taraf\u0131ndan beklenen\nilgi g\u00f6sterilmeyebilir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin; evde beslenilen k\u00f6pekler gezdirildikten sonra eve getirildi\u011finde,\npatilerinin temizlenmesi olduk\u00e7a zordur. Banyoya sokup patilerini y\u0131kad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda\nbile gerekli hijyeni sa\u011flaman\u0131z imkans\u0131zd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile bu i\u015fi pratik bir\n\u015fekilde yapan bir alet, bir milyondan fazla k\u00f6pek besleyen ki\u015finin ihtiyac\u0131d\u0131r.\nLakin gelip g\u00f6r\u00fcn ki; bu i\u015fi 2 dakikadan daha k\u0131sa zamanda tamamlayan olduk\u00e7a\npratik bir alet, ba\u015far\u0131l\u0131 bir startup olamam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun nedenini bir alt\nba\u015fl\u0131kta inceleyece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n
Startup projenin olas\u0131 y\u00fcksek risklerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc, \u00fclkemizdeki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\nfon sa\u011flama konusunda son derece temkinlidir. Startup projelerine kredi\nverdi\u011fini iddia eden bankalar ise i\u015f kredi vermeye geldi\u011finde, bir giri\u015fimcinin\nkolay kolay sa\u011flayamayaca\u011f\u0131 \u015fartlar \u00f6ne s\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Devlet hibe ve destekleri de startuplar i\u00e7in yeterli seviyede de\u011fildir.\nBir\u00e7ok devlet kayna\u011f\u0131, farkl\u0131 uygunluk ko\u015fullar\u0131 nedeni ile startup i\u00e7in uygun\nde\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131na bakarsan\u0131z Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ni istisna olarak\ntan\u0131mlarsak, t\u00fcm d\u00fcnyada startup projelere kaynak bulmak \u00e7ok zordur. Slikon Vadisi \u015firketleri d\u0131\u015f\u0131nda, startup\nproje yat\u0131r\u0131m\u0131 yapan \u00f6zel ya da t\u00fczel ki\u015filer; neredeyse yok denecek kadar\nazd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Peki, startup proje i\u00e7in maddi kaynak nas\u0131l bulunur? Bu projeler nas\u0131l fonlan\u0131r? \u00dclkemizdeki ve d\u00fcnyadaki kara tabloyu \u00e7izdi\u011fimize g\u00f6re, piyasa tabiri ile \u201cbu i\u015fin olurunu\u201d anlatmaya ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Startup i\u00e7in kaynak bulman\u0131n ilk yolu \u201c\u00f6n sat\u0131\u015f\u201d yapmak ya da \u201c\u00f6n talep\u201d\ntoplamakt\u0131r. E\u011fer projenizi hayata ge\u00e7irdiyseniz ve elinizde en az\u0131ndan beta\na\u015famas\u0131nda say\u0131l\u0131 \u00fcr\u00fcn var ise, uygun fiyatlarla \u00f6n sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karak; projenize\nfinansman sa\u011flayabilirsiniz. Bu sayede hem \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn reklam\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f olur,\nhem de sermaye elde edersiniz.<\/p>\n\n\n\n
E\u011fer beta a\u015famas\u0131nda bir \u00fcr\u00fcn \u00e7\u0131karmak i\u00e7in bile fona ihtiyac\u0131n\u0131z var ise\nyapman\u0131z gereken \u00f6n talep toplamakt\u0131r. Bu sistemde \u00fcr\u00fcn vaat edilir. Sat\u0131\u015f\nfiyat\u0131 belirlenir ve \u00f6n talep ile sat\u0131n alanlar i\u00e7in \u00fcr\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131 kadar (ya da\ndaha az) bedel \u00f6demeleri teklif edilir. Genelde yaz\u0131l\u0131m teknolojileri\nalan\u0131ndaki startuplar bu \u015fekilde piyasaya \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
E\u011fer uluslararas\u0131 arenada sava\u015facak bir \u00fcr\u00fcn tasarl\u0131yorsan\u0131z ve \u0130ngilizceye\nhakimseniz (zira yerli kitlesel fonlama siteleri hen\u00fcz beklenilen seviyeye\ngelememi\u015ftir), \u201ckitlesel fonlama siteleri\u201d ile de projenize maddi destek\nisteyebilirsiniz. Pop\u00fcler kitlesel fonlama sitelerini bir alt ba\u015fl\u0131kta\ninceleyebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n
Kitlesel fonlama siteleri; projenize d\u00f6rt farkl\u0131 \u015fekilde sermaye bulman\u0131za\nyard\u0131mc\u0131 olurlar. Kitlesel fonlama \u00e7e\u015fitleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n\n\n\n
Startup projelere maddi kaynak bulmak i\u00e7in ba\u015fvurulan yabanc\u0131 ki\u015fisel fonlama siteleri<\/strong> listesi a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n\n\n\n Startup projelere maddi kaynak bulmak i\u00e7in ba\u015fvurulan yerli ki\u015fisel fonlama siteleri<\/strong> listesi a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n\n\n\n Bir startup projenin ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok nedeni olabilir. Bu\nnedenlerden en \u00f6nemlisi, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 inand\u0131ramamakt\u0131r. Zira startuplar\u0131n\nbir\u00e7o\u011fu; daha fon bulma a\u015famas\u0131nda bitmektedir. <\/p>\n\n\n\n Bazen de do\u011fru yat\u0131r\u0131mc\u0131lara ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeterli maddi kaynak\nbulunamamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda bir startup i\u00e7in medikal\nalana ilgi duyan fonlay\u0131c\u0131lara ula\u015f\u0131lamaz ise, proje i\u00e7in para bulmak nerede\nise imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Hayata ge\u00e7mi\u015f startuplar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131n\u0131n nedeni ise fiyat, \u00fcr\u00fcn\nkalitesi, performans, lojistik, ilgi uyand\u0131rma gibi nedenlerde s\u0131n\u0131fta\nkalmas\u0131d\u0131r. Ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemek gerekirse, hayata ge\u00e7en startup projelerin tutunma\noran\u0131 da bir hayli d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Fizik alan\u0131nda ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015f her bilim insan\u0131n\u0131n; iyi derecede matematik\nbilgisine sahip olmas\u0131 gereklidir. Fakat matematik alan\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olan herkes,\nfizik alan\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olacak diye bir kaide yoktur.<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131daki paragraf ile giri\u015fimcilik ve startup aras\u0131ndaki farklar ve\nbenzerlikler \u015fu \u015fekilde ifade edilebilir;<\/p>\n\n\n\n Her startup\nproje sahibi iyi bir giri\u015fimci olmak zorundad\u0131r ama her giri\u015fimci bir startup\nproje sahibi olmak zorunda de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kal\u0131n puntolarla yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z c\u00fcmleyi a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Giri\u015fimci;\nherhangi bir alandaki f\u0131rsat\u0131 g\u00f6ren ve o alanda proje geli\u015ftiren ki\u015fidir.\nHerhangi bir \u015feyi icat etme gibi bir gereksinimi yoktur. \u00d6rne\u011fin; bir b\u00f6lgede\ntavuk \u00e7iftli\u011fine ihtiya\u00e7 varsa, o b\u00f6lgeye tavuk \u00e7iftli\u011fi a\u00e7mak i\u00e7in giri\u015fimde\nbulunur. Startup ise yeni bir ke\u015fif yapmasa, fonlama yapan ki\u015filer taraf\u0131ndan\nyad\u0131rgan\u0131r. Startup\u2019tan tavuk \u00e7iftli\u011fi a\u00e7ma fikri de\u011fil, tavuklar\u0131n yumurtlama\nverimini artt\u0131racak bir icat beklenir.<\/p>\n\n\n\n D\u00fcnyada ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fclkede ba\u015far\u0131l\u0131 olan y\u00fczlerce, hatta binlerce startup\nvard\u0131r. Bunlardan baz\u0131lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da listelenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Bu yaz\u0131m\u0131z\u0131 okumay\u0131 bitirdi\u011finize g\u00f6re, startup hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi sahibi oldunuz demektir. E\u011fer startup projeniz i\u00e7in kendi kayna\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yaratmay\u0131 planl\u0131yorsan\u0131z; \u0130nternetten Para Kazanman\u0131n Kan\u0131tlanm\u0131\u015f 11 Yolu<\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 i\u00e7eri\u011fimizi okuyabilirsiniz. <\/p>\n\n\n\nBir Startup\nNeden Ba\u015far\u0131l\u0131 Olmaz?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Startup ve\nGiri\u015fimcilik Aras\u0131ndaki Farklar Nelerdir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
D\u00fcnyadan ve\nT\u00fcrkiye\u2019den Startup \u00d6rnekleri<\/strong><\/h2>\n\n\n\n